13 Kasım 2009 Cuma

Boyacılığı birkaç tavsiyede öğrenin. İşte boyama dersleri.

Boyacılık hiç de zor meslek değildir. Sadece biraz el yatkınlığı yeterlidir. Bu sayfada herhangi bir şeyi boyamanız için lazım olan temel bilgiler anlatılacaktır.

Öncelikle, boyaların cinsleri olduğunu unutmayalım. Her boya ile her malzeme boyanmaz. Boyarsınız ama ya boya tutmaz, bir müddet sonra düşer, yada boya boyanan malzemeye zarar verir. Veya başka aksilikler meydana gelir. O yüzden hangi boyayı kullanacaksanız, aldığınız boyanın üzerindeki talimatnamesini okuyup, boyamak istediğiniz malzeme için uygun olup olmadığını tespit etmek zorundasınız.
Boyalar çok çeşitlidir. Selülozik, sentetik, akrilik, poliüretan, su bazılı, yağlı boya vs. vs. bir çok çeşidi vardır.

Ne boyarsak boyayalım, mutlaka uymamız gereken kurallar şunlardır:
1- Boyayacağımız satıh temiz ve kuru olmalı. Su bazlı boya dahi kullansak, satıhın kuru olması yine de önemlidir. Kirli bir alana yapılan boya iyi tutmaz çünkü aradaki kir bir boşluk yaratır ve ayrıca da o kir taneleri boya ile reaksiyona girdiğinde, boyanın efsafını bozar. Boyaya harici malzeme katmış gibi oluruz yani.

2- Boyanacak yer, boya kuruyana kadar çok sıcağa veya çok soğuğa maruz kalmamalıdır. (Fırın boya yapmıyorsak elbette)
Yazın çok sıcaklarında, sabah ve öğle saatleri tercih edilmelidir.

3- Boyayacağımız satıh, rutubet çekmişse, mutlaka kurumasını beklemek zorundayız.

4- Fırça ile boyayacaksak, hakiki kıl fırça tercih etmeliyiz. Boyacılıkta fırçanın önemi çok büyüktür.

5- Boyayacağımız satıhı, zımpara ile matlaştırmamız gerekli. Hafifce bile olsa biraz zımparalamak, boyanın daha iyi tutmasını sağlayacaktır. Fakat kaba bir boya değil de, pürüzsüz bir yüzeye çok düzgün bir boya yapacaksak, zımparanın ince kumlu olmasına dikkat etmeliyiz. Aksi halde boyanın üzerinde zımpara izleri belirli halde kalır. Ne kadar pürüssüz boya yapacaksak, o kadar ince kumlu zımpara kullanmalıyız. Veya iri kumlu zımpara ile satıh düzeltmesi yapmak zorunda olsak dahi, zımparalanan yeri daha önceki zımparanın izlerini yok etmek amacıyla, tekrardan ince kumlu zımpara ile zımparalamamız gereklidir.

6- Boyanacak alanda, delik ve çukurlar veya boya çatlakları veya herhangi bir başka bozukluk varsa, önce kazıma işlemi yapıp ardından o bozuk alanlara macun çekmemiz gerekir. Macunu çeker çekmez boya yapamayız. Mutlaka macunun zımparalanabilecek kadar kurumasını beklemeliyiz. Macun kuruduktan sonra, önce orta kumlu zımpara ile, sonra da ince kumlu zımpara ile zımparalamamız gerekir. Macunu zımparalamaktaki maksat, macunu çekerken bıraktığımız ıspatula(Macun küreyi) izlerini yok etmektir.
Macun çekmek biraz el becerisi ister. Eğer çok acemi iseniz, lastik cam sileceği ile cam silerek antrenman yapabilirsiniz :) Şayet lastik silecek ile cam silerken çok iz brakıyorsanız, macun çekerken de çok iz bırakacaksınız demektir.

7- Orta hassas veya çok hassas yüzey, yani pürüssüz yüzey boyaması yapıyorsak, macunlama sonrasında, boyamadan önce mutlaka astar boya ile boyamamız gereklidir. Bunu yapmamızın sebebi ise, yaptığımız macunlama ve zımparalama sonrasında, macun izleri veya zımpara izleri kalıp kalmadığını kontrol etmektir. Ayrıca, macun çekilmesi gerekip de gözden kaçan yerler varsa, astardan sonra o yerler de ortaya çıkacaktır. Zaten astar boya kullanmanın iki maksadından biri budur. Diğeri ise, boya ile satıh arasında tutucu, birleştirici bir madde bırakmaktır. Çünkü astar boyalar ince özelliği ile, satıha çok iyi işlerler, boyalar ise astarlarına çok iyi işlerler.
Elbette ki her boyanın astarı farklıdır. Boyaya uygun astar almak lazımdır.

8- Aşırı rüzgarda boya yapmaktan kaçınılmalıdır. Aşırı rüzgar, boya henüz satıha iyice işlemeden, normalden hızlı kurumasını sağlar. Böylece o boya çürük olur. Ayrıca eğer açık alanda çalışıyorsak, rüzgar boyaların üstüne toz yapışmasını sağlar. Bu; özellikle pürüzsüz satıh boyamada çok önemlidir.

9- Boyanızı sık sık karıştırın.

EV, BİNA BOYAMA:
Evlerde, binalarda genellikle sentetik veya su bazlı boyalar kullanlır. Balkon demirleri, ahşap pencere ve kapıları gibi yerler ise yine bir sentetik boya çeşidi olan, yağlı boya ile boyanır.
Buradan neyi anlıyoruz? Eğer boyayacağımız malzeme demir veya ahşap ise sentetik yağlı boya kullanıyoruz.

Badana:
Sadece duvar ve tavanlarda kullanılır ve "badana" suz bazlıdır. Suyun içine sönmüş kireç ve bir miktar duvar kağıdı tutkalı koyulur.(Bir kova badanaya 1 çay bardağı kadar tutkal). Tutkal şart değildir ama iyi olur. Birazcık da çivit katarsak, rengi daha beyaz olur. Alınan kireç, yumuşak macun kıvamındadır. Naylon torbalarda satılır. 1 kilo kireçe 3 kilo su katılır.

Badana en ucuz boyadır fakat badananın renk kapatma özelliği zayıftır. Ayrıca badana dayanıksız bir boyama çeşididir. Bu yüzden, badana yerine, duvarlarda plastik boya dediğimiz boya çeşidi kullanmak daha elverişlidir.
Plastik boyaya sudan başka hiç bir şey katılmaz. Ne kadar suya ne kadar plastik boya katacağımız ise boyanın markasına bağlıdır. Bu sebeple, boyanın üzerindeki talimatnameye uymak gerekir.

Saten boya:
Saten boya aslında bir boya türü değildir. Kendisi bizzat sentetik esaslı, sovent bazlı boya çeşididir. Halk arasında kullanılan adı ise saten boyadır. Son yıllarda saten boya adıyla su bazlı boyalar da piyasaya çıkmıştır ancak sentetik esaslı saten boyalara nazaran daha az yapışkan özelliğe sahiptir. (Daha kötü boyadır anlamına gelmesin).
Sentetik easlı olan saten boya çeşitleri, kuruduktan sonra silinmeye daha fazla dayanıklıdır. Diğer su bazlının avantajı ise, "duvardaki" rutubete daha fazla dayanıklı olmasıdır.(çünkü su bazlıdır).

Saten boya yapılırken, daha pahalı malzeme olmasından dolayı, genelde daha fazla itina gösterilir. Bu sebeple, boya yapılmadan önce saten alçı ile duvarlarda satıh düzlemesi yapılır. Satıh düzlemesi tıpkı macunlama işlemi gibidir. Tek farkı, çukur, çarlat ve bozuk gözetmeden, tüm satıha uygulanmasıdır. Saten alçı bildiğimiz sıradan alçı değildir. "saten alçı" adıyla satılır. En önemli özelliği, alçılama süresi boyunca donmaması ve alçılama(macunlama), bittikten sonra ise çok hızlı donmasıdır. Bu sayede, acele etmek zorunda kalmaması bakınından, boyacıya rahat çalışma imkanı sunarken, zımparalama ve boyama aşamasına geçmek için zaman kaybına sebebiyet vermez. Oysa ki saten alçı yerine normal alçı kullansaydık, alçılama bitmeden alçı elimizde donardı ve ayrıca da boya kuruduktan sonra, alçı kurudukça daha fazla kurur ve sonunda boya bir süre sonra çatlardı.
İster su bazlı saten alçı olsun, ister sentetik bazlı saten boya olsun, boya yapmadan önce alçı saten sıvaması yapmak bir gelenektir. Bu yüzden, alçı sıvama sonrasında, zımparalamak da gereklidir. Eğer zımparalama sonrasında, astar boyası atılıp, son kontrolleri de yapıldıktan sonra, boyası atılırsa, daha pürüzsüz bir yüzey elde ederiz. Çünkü ilk alçılamada sonrasında ıspatula izleri kalıp kalmadığını veya derinlik farklılıkları olup olmadığını astarlamadan sonra daha net görürüz.
Saten boyanın astarı, saten boya ile birlikte satılır. Başka marka astar ile ayrı marka astar veya ayrı marka inceltici kesinlikle kullanmayın. Çoğunlukla gözle görünür bir problem çıkmaz fakat, boyanın sağlamlığı, uzun ömrü bakımından, aynı markanın ürünlerini kullanmak daha akıllıcadır.

BİNALARDA AHŞAP KISIMLARIN BOYANMASI:
Neyi boyarsanız boyayın, eski boyanın zayıf tutan, yarı dökülmüş, kabarmış yerlerini iyice kazımak şarttır fakat ahşap boyamada dikkat edilmesi gereken bir şey daha vardır ki o da şudur; "eski boyada", kabarma göstermeyen zayıf yerler de olabilir. Dolayısıyla kabarık gözükmeyen yerleri de biraz da olsa kazımaya çalışıp, boyanın kolayca kalkan yerlerini kazımanız gerekir. Çünkü o tip zayıf bölgeler, henüz kabarmamış, dökülmemiştir fakat eli kulağında dökülmeye hazır yerlerdir.

Ahşap boyama, en çok emek isteyen boyama türüdür. Boyanacak yer daha önce 5-6 kereden fazla boyanmışsa, boyayı tamamen kazımak en akıllıcasıdır. Çünkü eski boyası artık evsafını yitirmiştir ve eski boyanın satıhta olması sebebiyle yeni boya da satıha tutunamayacaktır.
Eğer böyle bir kazıma gerekiyorsa, bunu en iyi pürmüz yoluyla yaparız.

Pürmüz, aygaz tüpünün ucuna takılan bir hortum ve ucunda alev veren bir meşaledir. Bu alev ile boyayı, satıhı yakmamaya dikkat ederek yakarız. Daha doğrusu tamamen yakmayız, aşırı ısı ile yumuşatıp, raspa ile kazırız. (Raspa nalburlarda satılır).
Yakma işlemi haricinde, piyasada boya sökücüler de vardır. fakat bunları kullanmayın. Onlar ahşap boya için iyi değildir. Çünkü ahşaba zarar vermesi bir yana, boyanın tutucu olmasına da zararı vardır. Çünkü yağlı boyanın esasına aykırı kimyasal maddeler içerirler.

Eğer boyamak istediğimiz ahşap, çıplak ise, yani yakılmış veya henüz yeni ise ve o ahşap dış hava şartlarına maruz kalacaksa mutlaka boyamadan önce ahşap koruyucusu sürmemiz gereklidir. Ayrıca onu kaynamış bezir yağı ile birkaç kez yağlamak (Yağı çekmesini bekleye bekleye), çok iyi olur. Böylece onun su emişkenliğini azaltmış oluruz ve dolayısıyla bu da hem ağacın kolayca çürümesine engel olur hem de boyamızın daha uzun ömürlü kalmasına yardımcı olur. Hem ahşap koruyucu(Sulyen) hem bezir yağı kullanılacaksa, ahşap koruyucu bezir yağından önce kullanılır.

Şayet ahşabı, vernik ile değil de, renkli boya ile boyayacaksak, ham ağacın delik, çukur veya bozuk satıhlarına, veya tahtaların birleşme yerlerine macun sürülür. Macun kuruduktan sonra zımparalanır. Fakat boyanacak yer daha önce boyanmışsa, macun işi biraz daha artabilir çünkü daha önceki boyanın dökülmüş yerlerine de de macunlama gerekir. Ahşap macunu ayrıdır. Nalburlarda ahşap macunu adı altında, teneke kutularda satılır. Kaynamış bezir yağı ile, ince üstübeç alıp, içine de çok az miktarda yağlı boya katarsanız ve onu macun kıvamına gelene kadar çok uzun süre karıştırıp, 2-3 gün de bekletirseniz, daha ucuza ahşap macunu elde etmiş olursunuz. (2-3 gün boyunca her gün karıştırmanız gerekir) Fakat epeyce ter akıtır. Çünkü çok zor karışır. Kuvvet ister.


Ahşap boyamada, elbette ki mobilya değilse, yağlı boya kullanılır. İyi bir boyama için, rulo değil, iyi kalite, hakiki kıl fırça çok önemlidir. Çünkü kalitesiz suni fırçalar boya üzerinde fırça izi bıtaktığı gibi, aynı zamanda da boyanın iyi işlemesini sağlamaz vede kılları boyanın üzerine dökerek asabiyete neden olur.

Ahşap boyamada, ister yağlı boya, ister vernik olsun, boyanın kıvamı çok önemlidir. Bu tür boyalarda, boya sentetik tiner veya neft ile inceltilir. Sentetik tiner daha iyidir. Fakat boyanın talimatnamesinde ne yazıyorsa ona uymak her zaman daha iyi sonuç verir. Hatta aynı markanın incelticisini almak daha da iyidir.
Boyanızı inceltirken ecele etmeyin. Biraz inceltici kattıktan sonra boyayı başka bir dik satıhta deneyin. Eğer yüzeye hafifçe sürerken, boya fırçayı tutuyorsa biraz daha inceltici katıp tekrar deneyin. Fırçanın boyayı tutması bittikten sonra daha fazla inceltici katmayın, zira kıvamı tamam demektir. Boyama esnasında incelticinin bir kısmı uçar. Bu yüzden, ara sıra tekrar az miktarda inceltici katıp karıştırmak gerekebilir.

Boyama yaparken akan yerleri erkenden fark edin. Bir taraftan boyarken, gözünüz bir önceki boyadığınız yerlerde olsun. Akmayı fark eder etmez, hemen fırçanızla aynı yeri, boya katmadan tekrar fırçalayın. Geç kalırsanız, akan yeri fırçalasanız dahi, bu sefer de fırça izi kalır.

Fırçanızı hep aynı yönde sürmeye özen gösterin. Böylece fırça izleri en aza indirgenecektir. Ayrıca fırçanızı ne fazla bastırın ne de çok hafif tutun. Kol kuvveti değil, orta şiddette bilek kuvveti yeterlidir. Köşe ve sivri yerlere karşı daha nazik olun. Oraları boyarken fırçanızda fazla boya olmasın. Çünkü köşeler ve sivri yerler daha kolay akma yapar.


DEMİR AKSAMIN BOYANMASI:
Demir aksamları boyamadan önce, tel fırça ile fırçalayabildiğimiz kadar fırçalamalıyız. Eski boyanın dökülmek üzere olan yerlerini ancak böylelikle temizleyebiliriz. Fırçaladıktan sonra, orta kalınlıkta bir demir zımparası ile zımparalamalıyız. Daha sonra ise "sentetik" tiner ile onu iyice silip tertemiz yapmalıyız. (Bezimize pas gelmeyene kadar).
Paslar çıkmalıdır çünkü paslar boyanın yüzeye tam yapışmasına engel olur. Daha sonra onu antipas ile boyamalıyız. Antipas kuruduktan sonra, artık demir aksamımız boyamaya hazırdır. Herhangi bir macunlama veya astarlamaya gerek yoktur.

BOYACILIKTA RULO VEYA FIRÇA KULLANIMI:
Rulo: Badana, plastik boya, yağlı boya ve saten boyamada kullanılır. Vernikte tercih edilmez. Hassas yağlı boyada, yani daha güzel bir yağlı boyada tercih edilmez. Boyanın çok sağlam tutması gereken durumlarda tercih edilmez. Örneğin rulo ile tekne boyanmaz.
Fırça: Saten boya hariç, diğerlerinde kullanlılır.

İyi gülerde boyayın.
Boyacı Kemal Usta.

22 yorum:

  1. Obaaa anlatım çok güzel abicim eline emeğine sağlık,teşekkürler.

    YanıtlaSil
  2. Anlatım için teşekkürler çok aydınlatıcı oldu.

    Ben evde su bazlı boyanın üstüne yağlı boya yaparken neler gerekir diye sormak istiyorum bir de bazı bölümler su aldığı için astar ile beraber dökülmüş ince sıva görünüyor orası için ve su bazlı boyanın üstüne astar yapılması gerekir mi acaba

    YanıtlaSil
  3. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  4. Merhaba vernigi firca ile mi yapcaz.x1 ile mutfak dolabi boyadim da

    YanıtlaSil
  5. Ustam size bişey sormak istiyorum. Su bazlı astar varmıdır. Bunu ham mdf ye uygulamak istiyorum. Üstünede akrilik ahşap boyası yapmak istiyorum sizden bilgi almam lazım mümkünse. Hayırlı günler

    YanıtlaSil
  6. su bazlı boyanın üstüne plastik boya yaptım şimdi hepsi kabarıyor yeniden kaliteli bir su bazlı vurmak istiyorum ne yapmam lazım

    YanıtlaSil
  7. su bazlı boyanın üstüne plastik boya yaptım şimdi hepsi kabarıyor yeniden kaliteli bir su bazlı vurmak istiyorum ne yapmam lazım

    YanıtlaSil
  8. Ustacıgım yazdıgın açıklamadan okuyunca şunu anladım ( Ben hatamı) Aldıgımız boyanın mutlaka astarınıda aynı marka olarak almamız gerektiğini. Ağzına sağlık...!

    YanıtlaSil
  9. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  10. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  11. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
  12. konya alçı firmaları olarak blogunuzu çok beğendik iyi çalışmalar.

    YanıtlaSil
  13. Sehpaları mi beyaza boyadim vernik surdum vernigi tiner karıştırmayı unuttum bir sorum olurmu vernig e timer ne için katılır ki

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. verniğe tiner katılmaz verniğin kıvamı zaten incedir

      Sil
  14. Ekmeğimize engel olma alma mazlumun ahını çıkar aheste aheste

    YanıtlaSil
  15. çivit mavisi uygulamak istiyorum çivit aldım ama ahsapa uygulaması nasıl yapılır yapıskanlıgı nasıl saglanıe el sürünce ele bulasma olmasını ıstemiyorum

    YanıtlaSil
  16. Merhaba ben terasimi boyamak istiyorum. Açık teras ve küçük.antalyada yasiyorum o yüzden nemli bir bölge oldugu için nasıl bir boya ve alci secmem gerektigine karar veremedim yardım için simdiden çok teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  17. Slm ben gümüşlüklerin rengini değiştirdim kahverengiden beyaza çevirdim yalnız tiner katmadım be değişik bi şekil oldu ne yapmam lazim

    YanıtlaSil
  18. merhaba su ben bir ustadan gordum dogrumu bilmiyorum silinibilir su bazli boya icerisine usta bir litre kadar tiner ile inceltilmis yagli boya karistirdi duvar daha parlak guzel gorunur dedi bu sekilde karisim yapilabilirmi

    YanıtlaSil
  19. Duvardaki çatlakları kapamak için dyo macun kullandım bu akşam zımpara yapıp astar atmayı düşünüyorum ama ne astarı kullanacağımı bilmiyorum iç cephe astarı diyemi aratmalıyım= yoksa geçiş astarımı

    YanıtlaSil

 
Badanacı boyacı arayanlar veya ev iç dekorasyonu ile ilgili dekorasyon ustası araranlar irtibat için sitelerimizden birini tıklayabilirler:
Boyacı | | Dekorasyon



Boyacı kelimesi ile ilgili linkler:

Prof Dr Bülent Boyacı: Bülent Boyacı

Doçent Murat Boyacı : Murat Boyacı

Boyacı köyü hakkında bilgiler: Boyacı köyü

Doçent Doktor Adnan Boyacı : Adnan Boyacı

Ar.Gör. Can Boyacı : Can Boyacı

Doç. Dr. İsmail Hakkı Boyacı : İsmail Hakkı Boyacı

Hayri Boyacı Yağlı boya sanatçısı : Hayri Boyacı